نوروز جمشیدی

از بزرگ‌ترین جشن‌های ملی ایران است که از روزگاران بسیار دور برای ما به یادگار مانده است. بنابر روایات زرتشتی و بیشتر نویسندگان قدیمی ایرانی، بین عوام به نام نوروز جمشیدی معروف است.

چند روز پیش از آغاز گهنبار ششم که در پنج روز پایان سال خورشیدی واقع می‌شود، زرتشتیان مقداری دانه‌های کاشتنی گوناگون مانند گندم، جو، عدس، ماش و غیره را در ظرف‌های کم‌عمق سبز می‌کنند. البته خانه‌تکانی کامل و آب و جارو کردن و زدودن آلودگی‌ها و گرد و خاک از سرتاسر خانه قبل از گهنبار ششم صورت می‌گیرد. در پنج روز آخر سال، زرتشتیان مراسم گهنبار پنجه را برگزار می‌کنند و شب آخر سال، روی بام‌های خانه‌های خود آتش می‌افروزند و چراغی هم به لبه بام می‌گذارند که تا بامداد روشن است. در سحرگاه روز اول عید، روی پشت بام‌ها دوباره آتش‌افروزی آغاز می‌شود که با زمزمه دعاهای اوستا به هم می‌آمیزد؛ از شنیدن آهنگ موزون اوستا و دیدن شعله‌های لرزان آن همه آتش در هوای رقیق سحرگاهی، همه به وجد می‌آیند. هنگام خواندن اوستا مقداری لرک حاضر است، بوی خوش عود و صندل، هوا را خوشبو می‌کند، شاخه‌های سرو و مورد و گل در پشت بام حاضر است، مقداری برگ آویشن در ظرف آبی ریخته می‌شود، چند عدد کوزه هم از لبه بام‌ها به پایین می‌اندازند، سپس از پشت بام پایین می‌آیند و مراسم اصلی عید نوروز را شروع می‌کنند.

تمام افراد خانواده که قبلاً حمام رفته‌اند و بهترین و نوترین پوشاک خود را پوشیده‌اند، هنگام تحویل سال در برابر سفره عید می‌نشینند. روی سفره معمولاً اشیای زیر گذاشته می‌شود:

آئینه، گلاب‌پاش، ظرفی پر از نقل سفید، یک ظرف آب با مقداری برگ آویشن و یک دانه سیب یا انار یا نارنج همراه با چند سکه نقره در آن، یک مجمر آتش، کتاب مقدس اوستا، گلدانی پر از شاخه‌های سرو و مورد و گل، چراغی روشن و شمع‌هایی در اطراف و ظرف آجیل و انواع شیرینی و انواع حلوا و خوراک‌های پخته، کاهو و اسفناج و دیگر سبزی‌ها و میوه‌ها، ماست و پنیر، کماچ و نان شیرمال و ...

افراد خانواده برابر سفره نوروزی قرار می‌گیرند و با سرودن اوستا، اهورامزدا را برای همه نعمت‌هایش سپاس می‌گویند. پس از اتمام اوستاخوانی، مراسم شادباش گفتن بین افراد خانواده آغاز می‌شود و آمدن سال نو را با هدیه شاخه مورد یا سرو یا گلی به یکدیگر تبریک می‌گویند. سپس گلاب‌پاش و آئینه به عنوان نماد روشنی و صافی دور گردانده می‌شود و همه افراد خانواده نگاهی به آئینه می‌اندازند و روی خود را در آن می‌بینند، قدری گلاب هم روی خود می‌پاشند و با دانه‌ای نقل سفید دهان خود را شیرین می‌کنند و سپس از طرف رئیس خانواده به هر یک از افراد فامیل، مبلغی وجه نقد یا چیزی به عنوان عیدی داده می‌شود.

بعد از اتمام آداب سفره عید، چنانچه یکی از بستگان نزدیک، در سال گذشته فوت کرده باشدو خانواده‌اش «پرسه‌دار» باشند ابتدا به خانه آن مرحوم می‌روند و تسلیت می‌گویند، سپس همه افراد خانواده با هم به نیایشگاه یا «آدران» می‌روند و در آن‌جا هم سپاس و ستایش پروردگار یکتا را به‌جای می‌آورند و با دیگر برادر و خواهرهای هم‌کیش خود که حضور دارند دست می‌دهند و سال نو را شادباش می‌گویند. پس از بیرون آمدن از آدران (درب مهر) به مدت 21 روز، دید و بازدید و شادی جمعی ادامه دارد.